Bezdech senny i zespół hipowentylacji otyłych – problemy, które można skutecznie zbadać i leczyć
Sen powinien być czasem odpoczynku i regeneracji. Czasami ten nocny odpoczynek jest jednak zaburzany- może to być bezsenność, ale problemem może też być nieprawidłowe oddychanie. Jednym z najczęstszych problemów jest tak zwany obturacyjny bezdech senny (OBS) – choroba, w której podczas snu dochodzi do wielokrotnego zwężania lub zamykania górnych dróg oddechowych. Pojawiają się wtedy krótkie przerwy w oddychaniu lub spłycenia oddechu, co prowadzi do spadku poziomu tlenu we krwi i krótkotrwałe wybudzenia, których często nawet nie zauważamy lub nie pamiętamy nad ranem. Skutkiem niestety jest poczucie niewyspania, zmęczenie w ciągu dnia oraz osłabienie koncentracji.
W nocy typowymi objawami są głośne chrapanie, przerwy w oddychaniu obserwowane przez partnera, ale także poranne bóle głowy, suchość w ustach a także konieczność częstego wstawania do toalety. Nieleczony bezdech senny zwiększa m.in. ryzyko nadciśnienia tętniczego i chorób układu sercowo-naczyniowego oraz może pogarszać jakość życia i bezpieczeństwo, szczególnie podczas prowadzenia samochodu.
Drugim zaburzeniem oddychania podczas snu jest zespół hipowentylacji otyłych (OHS). Występuje on u osób z otyłością i polega na niewystarczającym oddychaniu, prowadzącym do przewlekłego podwyższenia stężenia dwutlenku węgla we krwi. U większości pacjentów OHS współistnieje z obturacyjnym bezdechem sennym, ale problem dotyczy już nie tylko snu – nieprawidłowa wentylacja może utrzymywać się również w ciągu dnia.
Jak rozpoznać problem?
Diagnostyka rozpoczyna się od rozmowy z lekarzem i oceny objawów oraz czynników ryzyka. Ważnym badaniem jest badanie snu – poligrafia(wykonywana w domu) lub polisomnografia(wykonywana w szpitalu lub specjalnym laboratorium snu), które pozwala ocenić m.in. liczbę bezdechów i spłyceń oddechu oraz zmiany poziomu tlenu podczas snu. W przypadku podejrzenia hipowentylacji konieczna jest również ocena wymiany gazowej, przede wszystkim stężenia dwutlenku węgla we krwi, a także odpowiednio dobrane badania laboratoryjne i czynnościowe.
Skuteczne leczenie jest możliwe
Podstawową metodą leczenia obturacyjnego bezdechu sennego jest terapia dodatnim ciśnieniem w drogach oddechowych (PAP), najczęściej CPAP. Aparat taki podaje powietrze przez niewielką maskę, podwyższając tym ciśnienie w drogach oddechowych zapobiegając zapadaniu się dróg oddechowych podczas snu. U odpowiednio dobranych pacjentów możliwe są również inne metody, m.in. pozycjonowanie się podczas snu (unikanie pozycji na plecach), leczenie zabiegowe (laryngologiczne) czy terapia ukierunkowana na redukcję masy ciała.
W zespole hipowentylacji otyłych szczególne znaczenie ma poprawa wentylacji. W zależności od sytuacji stosuje się odpowiednio dobraną terapię PAP, w tym CPAP lub wentylację nieinwazyjną, a bardzo ważnym elementem leczenia jest również bezpieczna i trwała redukcja masy ciała. U wybranych osób można rozważyć intensywne leczenie otyłości, włącznie z farmakoterapią lub leczeniem bariatrycznym.
Bezdech senny i zespół hipowentylacji otyłych nie powinny być traktowane jako zwykłe „głośne chrapanie”. Są to zaburzenia oddychania, które można zdiagnozować i skutecznie leczyć. Wczesne rozpoznanie pozwala poprawić jakość snu i funkcjonowanie w ciągu dnia, a także ograniczyć konsekwencje zdrowotne związane z przewlekłym niedotlenieniem i zaburzeniami oddychania.
Jeśli interesuje Cię to zagadnienie lub potrzebujesz porady na jaką diagnostykę się zdecydować, zapraszam na wizytę online.
